e-Health ondersteuning Oncokompas beschikbaar als basiszorg en ontwikkeld door onderzoekers van de Vrije Universiteit (VU) en VU medisch centrum in Amsterdam

Vrijdag 6 januari 2017

Een digitaal hulpmiddel dat vrijblijvende ondersteuning geeft na de diagnose kanker en in de jaren erna is nu beschikbaar. Door het invullen van een zorgvuldig samengestelde vragenlijst krijgen gebruikers gericht advies op basis van hun situatie en wanneer zij dat willen.

Steeds meer mensen krijgen kanker en overleven de ziekte waardoor de vraag naar nazorg toeneemt. In Nederland krijgen jaarlijks ruim honderdduizend mensen de diagnose kanker en tweeënzestig procent van de patiënten overleeft de ziekte. Veel mensen kampen echter langere tijd met de gevolgen van de ziekte en de behandeling ervan. Bekende problemen zijn vermoeidheid, concentratieproblemen en angst voor terugkeer van de ziekte. Deze problemen maken het soms moeilijk om het dagelijks leven weer op te pakken.

Als de meeste onderzoeken en behandelingen achter de rug zijn, hebben mensen nog vaak vragen over bijvoorbeeld werk, relaties, leefstijl en financiën. Oncokompas biedt ondersteuning na de diagnose kanker en in de jaren erna met gericht advies dat rekening houdt met iemands gezondheid, persoonlijke voorkeuren en maatschappelijke situatie.

Oncokompas kan meer inzicht en richting geven in een leven met en na kanker

Het digitale hulpmiddel Oncokompas geeft inzicht in hoe iemand ervoor staat op lichamelijk, psychisch en sociaal gebied. Diverse aspecten komen aan orde zoals voeding, zingeving, depressie en angst. Ook problemen die moeilijk te benoemen zijn of onbewust toch een rol kunnen spelen komen door het invullen van de zorgvuldig opgestelde vragenlijst naar voren.

Wanneer uit de antwoorden naar voren komt dat er mogelijkheden zijn om de kwaliteit van leven verder te verbeteren, krijgt de gebruiker vrijblijvend advies hoe dat gerealiseerd kan worden. Dit kan bijvoorbeeld een suggestie zijn om een bepaald boek te lezen, een verwijzing naar een betrouwbare website met informatie over een gezonde leefstijl of een overzicht van psychologen in de buurt. En als de uitkomsten daarom vragen kan het advies ook zijn contact op te nemen met de (huis)arts of verpleegkundige.

Sjoukje Niehof, woordvoerder Oncokompas: “Oncokompas geeft je de mogelijkheid om zelf weer aan het roer te staan. Als ervaringsdeskundige kan ik beamen dat het leven met en na kanker veel nieuwe vragen oproept die niet altijd eenvoudig bespreekbaar zijn met een zorgverlener. Om dan de mogelijkheid te hebben om in je eentje achter de computer te kunnen zitten en je persoonlijke situatie tegen het licht te houden en vrijblijvende suggesties en tips te ontvangen is zeer waardevol.”

Wetenschappelijk onderbouwd en voortdurend doorontwikkeld op basis van de praktijk

Voor het eerst is voor mensen die kanker hebben (gehad) een digitaal hulpmiddel beschikbaar dat is samengesteld op grond van wetenschappelijk onderzoek en leidt tot een gericht advies. De meest recente kennis en medische richtlijnen zijn erin verwerkt.

Het hulpmiddel is ontwikkeld door de onderzoeksgroep ‘Samen leven met kanker’ en staat onder leiding van prof. dr. Irma M. Verdonk-de Leeuw, hoogleraar psychosociale oncologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Een team van ervaringsdeskundigen en zorgverleners die dagelijks mensen met kanker begeleiden zijn nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van Oncokompas.

Professor Irma Verdonk-de Leeuw: ”Het Oncokompas is ontwikkeld door een gepassioneerd team en we zien erg uit naar de reacties van de gebruikers die we stimuleren om hun ervaringen te delen. Het hulpmiddel zal continu aangepast en verbeterd worden op basis van feedback van gebruikers en de laatste wetenschappelijke inzichten. We zijn nu ook tegelijkertijd bezig met een wetenschappelijke studie om de ondersteuning die het patiënten en zorgverleners levert nog gedetailleerder in kaart te brengen en lessen daaruit te trekken.”

Onderschreven door IKNL en NFK

Het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) onderschrijven het digitale hulpmiddel.

Arja Broenland, directeur-bestuurder NFK: “Oncokompas geeft patiënten met kanker inzicht in hun kwaliteit van leven én inzicht hoe ze deze kunnen verbeteren.”

Prof. dr. Peter Huijgens, voorzitter IKNL: “Wij vinden Oncokompas een waardevol hulpmiddel. Het draagt bij aan adequate zorg voor mensen met kanker. Het biedt patiënten de mogelijkheid om zelf de eigen kwaliteit van leven, behoefte aan nazorg, psychosociale zorg en mogelijkheden voor professionele begeleiding te onderzoeken.”

Oncokompas geeft gericht advies op vijf gebieden

  1. Leefstijl
    Onder leefstijl vallen zaken als voeding, roken, alcoholgebruik, bewegen en stress.
  1. Lichamelijk
    Kanker en de behandeling daarvan kunnen lichamelijke gevolgen hebben. Oncokompas geeft suggesties hoe hiermee kan worden omgegaan.
  1. Levensvragen
    Kanker is voor veel mensen ingrijpend en leidt soms tot een periode waarin levensvragen naar boven kunnen komen. Oncokompas biedt ondersteuning om hierin een weg te vinden.
  1. Psychisch
    Kanker kan psychisch zwaar zijn, bijvoorbeeld doordat iemand niet loskomt van de angst dat de ziekte zich herhaalt. Oncokompas geeft suggesties om weer grip te krijgen op eventuele klachten.
  1. Sociaal
    Kanker kan invloed hebben op de relatie met een partner of andere mensen zoals gezin, familie, vrienden en collega’s. Oncokompas geeft suggesties hoe hiermee om kan worden gegaan.

Verzekerde zorg

Het Oncokompas is opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering en daarmee voor iedereen toegankelijk. Het gaat niet ten koste van het eigen risico.

Norbert Hoogers, voorzitter Zilveren Kruis: “Zilveren Kruis heeft Oncokompas vanaf het begin ondersteund en als eerste beschikbaar gemaakt voor haar verzekerden. Het helpt mensen met of na kanker zelf grip op hun leven te krijgen en keuzes te maken. Het is mooi dat nu iedereen in Nederland er gebruik van kan maken. Ook bij de andere zorgverzekeraars.”

Aanmelden, feedback en beveiliging

Om toegang tot het Oncokompas te verkrijgen is het invullen van een aanmeldformulier op de website noodzakelijk waarna de inloggegevens per email verstuurd worden. Oncokompas is continu in ontwikkeling en stimuleert gebruikers om feedback te geven via het contactformulier of per email. De beveiliging van Oncokompas voldoet aan de vigerende wet- en regelgeving in de zorg en wordt periodiek gecontroleerd door Deloitte Assuring Medical Apps om de privacy te waarborgen.